Portal Orzeczeń Sądu Apelacyjnego w Białymstoku

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 21 kwietnia 2016 r.

Sąd Apelacyjny w Białymstoku, III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych

w składzie:

Przewodniczący: SSA Barbara Orechwa-Zawadzka (spr.)

Sędziowie: SA Sławomir Bagiński

SO del. Teresa Suchcicka

Protokolant: Magda Małgorzata Gołaszewska

po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 kwietnia 2016 r. w B.

sprawy z odwołania A. N. (1)

przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O.

o ustalenie podlegania ubezpieczeniom społecznym z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej

na skutek apelacji wnioskodawczyni A. N. (1)

od wyroku Sądu Okręgowego w Olsztynie IV Wydziału Pracy i Ubezpieczeń Społecznych

z dnia 8 września 2015 r. sygn. akt IV U 7449/14

oddala apelację;

odstępuje od obciążania A. N. (1) kosztami zastępstwa procesowego organu rentowego za II instancję.

Sygn. akt III AUa 1224/15

UZASADNIENIE

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. decyzją z dnia 13 października 2014 r. stwierdził, że A. N. (1) jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą nie podlega obowiązkowo ubezpieczeniu emerytalnemu, rentowym, wypadkowemu i dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu od dnia 1 marca 2014 r.

Odwołanie od powyższej decyzji złożyła A. N. (1), wnosząc o jej zmianę i uznanie, że podlega obowiązkowo ubezpieczeniu emerytalnemu, rentowemu, chorobowemu i wypadkowemu od dnia 1 marca 2014 r. Odwołująca stwierdziła, że dopełniła wszelkich obowiązków w zakresie podjęcia i wykonywania działalności gospodarczej oraz tę działalność faktycznie wykonywała.

Organ rentowy wniósł o oddalenie odwołania.

Sąd Okręgowy w Olsztynie wyrokiem z dnia 8 września 2015 r. oddalił odwołanie.

Sąd Okręgowy ustalił, że A. N. (1) mieszka wspólnie z P. B. w miejscowości Ł.. Nie posiada prawa jazdy. Na przełomie lat 2013/2014 była studentką III roku na kierunku prawo na Wydziale Prawa i Administracji (...) (...)- (...) w O. i pozostawała na utrzymaniu P. B.. P. B. pracował w Przedsiębiorstwie (...) Sp. z o.o. w Ł., gdzie uzyskiwał wynagrodzenie na poziomie 2.500 zł brutto. Spłaca kredyt, którego miesięczna rata wynosi ok. 750 zł. Podczas wizyty lekarskiej w dniu 19 grudnia 2013 r. lekarz stwierdził u A. N. (1) 7 tydzień ciąży. Data przewidywanego porodu została ustalona na dzień 10 sierpnia 2014 r.

Na początku 2014 r. odwołująca postanowiła pozyskać dodatkowe źródło dochodu i zastanawiała się nad rodzajem prac, które mogłaby wykonywać bez dodatkowych uprawnień, zezwoleń. Po przeprowadzeniu rozmów z wujem A. N. (2), który był w tym czasie wspólnikiem (...) Sp. z o.o. w Ł., postanowiła wykonywać prace polegające na sprzątaniu. A. N. (1) i P. B. skontaktowali się z C. G. (1), który w U. prowadzi działalność gospodarczą pod firmą Zakład Produkcyjno-Handlowo-Usługowy (...).

W dniu 25 lutego 2014 r. A. N. (1) zawarła umowę zlecenia z B. O. prowadzącą biuro rachunkowe pod nazwą Usługi (...) w M.. Na jej podstawie B. O. miała wykonywać od dnia 1 marca 2014 r. na rzecz A. N. (1) całokształt prac związanych z rachunkowością prowadzonej przez A. N. (1) działalności za wynagrodzeniem w wysokości 180 zł.

W dniu 12 marca 2014 r. odwołująca złożyła podanie o roczny urlop dziekański w semestrze letnim roku akademickiego 2013/2014 i w semestrze zimowym roku akademickiego 2014/2015. W podaniu jako przyczynę urlopu dziekańskiego wskazała ciążę.

Zgodnie z wpisem w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej A. N. (1) z dniem 1 marca 2014 r. miała rozpocząć prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie niespecjalistycznego sprzątania budynków i obiektów przemysłowych. Jako miejsce wykonywania działalności gospodarczej wskazano miejscowość Ł.. Założyła konto firmowe w M. Banku. W czasie założenia działalności gospodarczej odwołująca była w 4 miesiącu ciąży.

W dniu 3 marca 2014 r. odwołująca zawarła z C. G. (1) pisemną umowę zlecenia na czas nieokreślony, na podstawie której miała prowadzić działalność polegającą na sprzątaniu budynków i obiektów przemysłowych za wynagrodzeniem w wysokości 1.500 zł miesięcznie. Jako miejsce świadczenia usługi strony wskazały U. 88E. W 2013 r. C. G. (1) kupił nieruchomość zabudowaną budynkiem pełniącym funkcję magazynu zboża zaadaptowanym na stolarnię, której remont i przebudowę rozpoczął w marcu 2014 r. Wówczas w zakresie usług sprzątających korzystał z usług (...). Od marca do maja 2014 r. A. N. (1) sprzątała pomieszczenia biurowe i dwie hale. C. G. (1) zapewniał odwołującej narzędzia i środki niezbędne do sprzątania. Odwołująca usuwała z hal trociny, styropian, który pozostał po pracach remontowych, zamiatała podłogi, zgarniała kurz ze ścian. W okresie nieobecności B. G. sprzątała również pomieszczenia biurowe, gdzie wycierała podłogi, biurka. W dniach: 2 kwietnia 2014 r., 30 kwietnia 2014 r., 29 maja 2014 r. wystawiła C. G. (2) rachunki odpowiednio nr (...), nr (...), nr (...) na kwoty po 1.500 zł za sprzątanie biura i hal produkcyjnych w dniach 3-31 marca 2014 r., 1-30 kwietnia 2014 r. i w maju 2014 r.

W dniu 3 marca 2014 r. odwołująca zawarła z (...) Sp. z o.o. z siedzibą w Ł. pisemną umowę zlecenia na czas nieokreślony, na podstawie której miała prowadzić działalność polegającą na sprzątaniu budynków i obiektów przemysłowych za wynagrodzeniem w wysokości 1.500 zł miesięcznie. Jako miejsce świadczenia usługi strony wskazały ul. (...) w Ł.. Wspólnikiem spółki jest A. N. (2), wuj odwołującej. (...) Sp. z o.o. z siedzibą w Ł. powstała w 2013 r. Przedmiotem jej działalności gospodarczej jest produkcja biopaliw. Do dnia 3 marca 2013 r. spółka nie zatrudniała i nie zlecała podmiotom trzecim świadczenia usług sprzątających na swoją rzecz. Odwołująca od marca do maja 2014 r. sprzątała pomieszczenie biurowe o powierzchni około 100 m ², myła okna. W dniach 1 kwietnia 2014 r., 30 kwietnia 2014 r., 29 maja 2014 r. wystawiła na rzecz (...) Sp. z o.o. w Ł. rachunki odpowiednio nr (...), nr (...), nr (...) na kwoty po 1.500 zł za sprzątanie biura i hal produkcyjnych w dniach 3-31 marca 2014 r., 1-30 kwietnia 2014 r. oraz za maj 2014 r.

A. N. (1) wykonywała na rzecz (...) Sp. z o.o. w Ł. pracę w godzinach popołudniowych, od godziny 15 ⁰⁰-16 ⁰⁰ do godziny 21 ⁰⁰-22 ⁰⁰, od poniedziałku do piątku, jednego dnia w U., drugiego dnia w Ł.. P. B. przywoził ją samochodem na miejsce pracy i odbierał. C. G. (1) przebywał na terenie zakładu zawsze, gdy odwołująca przyjeżdżała do pracy i był obecny, gdy pracę kończyła. To on otwierał i zamykał pomieszczenia, które danego dnia miała odwołująca sprzątać. Harmonogram prac nie były z góry określony. A. N. (1) dysponowała kluczami do pomieszczeń, które miała sprzątać na rzecz (...) Sp. z o.o. w Ł..

W lutym 2014 r. Przedsiębiorstwo (...) Sp. z o.o. Ł. zakończyło przebudowę i remont budynku gospodarczego, a w marcu 2014 r. przebudowę i nadbudowę budynku hydroforni. Prezes zarządu spółki o wykonywaniu przez odwołującą usług sprzątających dowiedział się od pracownika tego przedsiębiorstwa, P. B.. A. N. (1) wykonywała prace na rzecz tego przedsiębiorstwa podczas dwóch weekendów w marcu i w maju. W tym czasie m.in. myła okna i podłogi. Sprzątała budynki i obiekty przemysłowe o powierzchni 600 m ² i 150 m ². W dniu 31 marca 2014 r. odwołująca wystawiła temu przedsiębiorstwu rachunek nr (...) na kwotę 1.000 zł, zaś w dniu 20 maja 2015 r. rachunek nr (...) na kwotę 500 zł.

Usługa sprzątania na rzecz J. W. miała charakter jednorazowy i polegała na sprzątnięciu budynku po malowaniu, umyciu schodów, regałów, podłóg i okien i została wykonana w kwietniu 2014 r. W dniu 30 kwietnia 2014 r. wystawiła J. W. rachunek nr (...) na kwotę 950 zł za sprzątanie pawilonu handlowego.

Odwołująca wypłacała z konta bankowego wynagrodzenie za wykonaną pracę, które otrzymała w formie przelewów bankowych, bezpośrednio po tym, jak kwota została zaksięgowana na jej rachunku bankowym.

W dniu 12 kwietnia 2014 r. A. N. (1) zakupiła 1 miotłę, zmiotkę i szufelkę, 2 mopy, środek do czyszczenia mebli, środek do mycia okien, 4 butelki płynu uniwersalnego do mycia, ręczniki papierowe, 1 zmywak kuchenny, 1 ścierkę, mleczko do czyszczenia. W dniu 23 kwietnia 2014 r. A. N. (1) kupiła pieczątkę, zaś w dniu 7 maja 2014 r. zakupiła 2 butelki płynu do szyb, 3 butelki płynu uniwersalnego do mycia i ręczniki papierowe.

W rocznym zeznaniu podatkowym za 2014 r. A. N. (1) wykazała przychód z działalności gospodarczej w wysokości 11.450 zł.

Oceniając stan faktyczny sprawy, Sąd Okręgowy odwołał się do art. 13 pkt 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych i podkreślił, że ustawodawca objął obowiązkiem ubezpieczenia społecznego osoby faktycznie wykonujące pozarolniczą działalność gospodarczą w rozumieniu art. 2 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej. Stwierdził, że działalnością gospodarczą jest działalność wykazująca zawodowy, czyli stały, charakter, podporządkowanie regułom zysku i opłacalności (lub zasadzie racjonalnego gospodarowania) oraz uczestnictwo w działalności gospodarczej (w obrocie gospodarczym). Działalność jest zarobkowa, jeżeli jest prowadzona w celu osiągnięcia dochodu rozumianego jako nadwyżka przychodów nad nakładami (kosztami) tej działalności, z tym że o zarobkowym charakterze działalności gospodarczej nie decyduje faktyczne osiągnięcie zysku, lecz zamiar jego osiągnięcia, cel (uchwała Sądu Najwyższego z dnia 23 lutego 2005 r., III CZP 88/04; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 25 kwietnia 2013 r., I UK 604/12). Sąd podkreślił, ze samo istnienie wpisu w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej nie przesądza o faktycznym prowadzeniu takiej działalności, ale prowadzi do domniemania prawnego, według którego osoba wpisana do ewidencji jest traktowana jako prowadząca działalność gospodarczą (wyrok Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 6 czerwca 2013 r., III AUa 1928/12; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 11 stycznia 2005 r., I UK 105/04). Zaznaczył również, że prawidłowo przebiegająca ciąża nie może być uznana za przeszkodę do skutecznego rozpoczęcia prowadzenia działalności gospodarczej, zwłaszcza jeśli działalność ta nie wymaga wysiłku fizycznego oraz pozwala na ustalenie elastycznych godzin wykonywania usług. Samo rozpoczęcie prowadzenia działalności gospodarczej w okresie ciąży, nie jest w żadnym zakresie sprzeczne z prawem. Istotne jest bowiem to, czy działalność gospodarcza była faktycznie wykonywana, a podjęcie decyzji o jej prowadzeniu było działaniem konsekwentnym i przemyślanym pod względem organizacyjnym, technicznym, ekonomicznym, finansowym, marketingowym, handlowym.

Sąd podkreślił, że wykonywanie działalności gospodarczej obejmuje nie tylko faktyczne wykonywanie w celu zarobkowym czynności należących do zakresu tej działalności, lecz także czynności zmierzających do zaistnienia takich czynności gospodarczych, jak np. poszukiwanie nowych klientów, zamieszczanie ogłoszeń w prasie, załatwianie spraw urzędowych. Wszystkie te czynności pozostają w ścisłym związku z działalnością usługową. Zmierzają bowiem do stworzenia właściwych warunków do jej wykonywania, a w rezultacie podjęcia czynności zmierzających bezpośrednio do rozpoczęcia prowadzenia działalności (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 25 listopada 2005 r., I UK 80/05).

Analizując stan faktyczny sprawy, Sąd uznał, że odwołująca nie prowadziła zarobkowej działalności gospodarczej w sposób zorganizowany i ciągły w rozumieniu art. 2 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, a złożenie w Urzędzie Skarbowym w O. zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w roku podatkowym 2014 było dokonywane jedynie w celu upozorowania prowadzenia działalności gospodarczej. Sąd stwierdził, że odwołująca nie rozeznała się na lokalnym rynku, nie opracowała oferty i cennika, nie posiadała narzędzi, podstawowych środków chemicznych, przy użyciu których miała świadczyć usługi, nie posiadała prawa jazdy, dlatego do U., Ł. i O. zawoził ją i z tych miejsc odbierał P. B., który w okresie wzmożonych prac wykonywał swoją pracę również w godzinach popołudniowych. Sąd zaznaczył, że po zawarciu umów w dniu 3 marca 2014 r. odwołująca nie czyniła żadnych aktywnych, zorganizowanych działań w celu pozyskiwania kontrahentów, a po urodzeniu dziecka zaprzestała prowadzenia działalności gospodarczej i powróciła na studia w systemie dziennym.

Sąd nie dał wiary twierdzeniom odwołującej, że przyczyną urlopu dziekańskiego, z którego korzystała w semestrze letnim roku akademickiego 2013/2014 i zimowym (...), była chęć rozpoczęcia działalności gospodarczej. Wskazując, że odwołująca świadczyła usługi na rzecz (...) Sp. z o.o. w Ł. co drugi dzień w godzinach popołudniowych, Sąd uznał, że była w stanie tak zorganizować pracę, aby połączyć obowiązki studenta i przedsiębiorcy. Sąd zaznaczył również, że B. G. świadczyła na rzecz C. G. (1) usługi sprzątające przez 4 godziny dziennie, zaś (...) Sp. z o.o. w Ł. nie zatrudniała wcześniej nikogo do wykonywania tych prac. Sąd stwierdził, że działania A. N. (3) stanowiły jedynie pomoc rodzinną w uzyskaniu przez odwołującą świadczeń z ubezpieczenia społecznego.

Ponadto, Sąd wprawdzie uznał, że A. N. (1) w okresie od marca do maja 2014 r. świadczyła usługi sprzątające na rzecz C. G. (1), (...) Sp. z o.o. w Ł., Przedsiębiorstwa (...) Sp. z o.o. w Ł. i J. W.. Sąd nie dał jednak wiary twierdzeniom odwołującej, że pracę na rzecz J. W. wykonywała w maju 2014 r., bowiem w dniu 30 kwietnia 2014 r. wystawiła rachunek nr (...) temu kontrahentowi. Stwierdził również, że A. N. (1), wykonując w marcu 2014 r. usługę na rzecz Przedsiębiorstwa (...) Sp. z o.o. w Ł. i w kwietniu 2014 r. usługę na rzecz J. W., nie miała żadnych narzędzi ani środków czystości, bowiem ich zakupu dokonała jedynie w dniu 12 kwietnia i 7 maja 2014 r. Środki czystości zapewniał jej bowiem tylko C. G. (1).

Sąd uznał, że odwołująca otrzymywała wynagrodzenie za wykonaną pracę, na co wskazywały wyciągi z jej rachunku bankowego oraz dokumentacja finansowa, w której jej kontrahenci wykazywali kwoty kosztów uzyskania przychodu poniesione z tytułu wypłaconego odwołującej wynagrodzenia. Zdaniem Sądu, fakt, że odwołująca bezpośrednio po zaksięgowaniu wynagrodzenia na jej rachunku bankowym dokonywała wypłaty tej kwoty, nie oznaczał, że kwoty te były zwracane kontrahentom.

Podsumowując, Sąd podkreślił, że motywem podjęcia działalności gospodarczej może być uzyskanie świadczeń z ubezpieczenia społecznego, ale aby uznać, że podjęcie tej działalności nastąpiło, muszą wystąpić realne działania z rzeczywistym zamiarem wykonywania działalności w rozumieniu art. 2 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej (wyrok Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 12 grudnia 2014 r., III AUa 878/14). Uznając, że tych warunków odwołująca nie spełniła, Sąd Okręgowy na podstawie art. 477 ¹⁴ § 1 k.p.c. oddalił odwołanie.

A. N. (1) złożyła apelację od powyższego wyroku. Apelująca zaskarżyła wyrok w całości i zarzuciła:

naruszenie prawa materialnego, tj. art. 2 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej, poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że spełnienie cech warunkujących uznanie danej działalności za działalność gospodarczą oznacza drobiazgowe zorganizowanie tej działalności, wcześniejsze rozeznanie rynku, opracowanie oferty, cennika usług, rozpropagowanie oferty wśród potencjalnych kontrahentów, co w konsekwencji doprowadziło do uznania, że odwołująca nie prowadziła działalności gospodarczej warunkującej ustalenie podlegania ubezpieczeniom społecznym z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej;

naruszenie przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 233 § 1 k.p.c., poprzez:

wyprowadzenie z materiału dowodowego wniosków z niego niewynikających i sprzecznych z pozostałym materiałem dowodowym, z zasadami logicznego rozumowania i doświadczeniem życiowym, że odwołująca nie miała zamiaru prowadzenia działalności w sposób zorganizowany i ciągły w rozumieniu art. 2 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, podczas gdy odwołująca wykazała, że prowadzona przez nią działalność miała takie cechy,

wyprowadzenie z materiału dowodowego wniosków z niego niewynikających i sprzecznych z pozostałym materiałem dowodowym, z zasadami logicznego rozumowania i doświadczeniem życiowym, że odwołująca nie miała zamiaru prowadzenia działalności w celu osiągnięcia zysku, a co za tym idzie, że prowadzona przez nią działalność nie miała cechy zarobkowości, podczas gdy odwołująca przedstawiła dowody w postaci m.in. wyciągów z rachunku bankowego, dokumentacji finansowej kontrahentów, umowy, zeznania świadków, które to dowody potwierdzały, że działalność ta cechę tę posiadała.

Wskazując na powyższe zarzuty, apelująca wniosła o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez ustalenie, że z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej podlegała obowiązkowemu ubezpieczeniu emerytalnemu, rentowemu, wypadkowemu oraz dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu od dnia 1 marca 2014 r. W zakresie wniosków ewentualnych apelująca domagała się uchylenia zaskarżonego wyroku oraz przekazania sprawy Sądowi Okręgowemu w Olsztynie do ponownego rozpoznania, pozostawiając temu sądowi rozstrzygnięcie co do kosztów postępowania. Apelująca wniosła również o zasądzenie od organu rentowego na jej rzecz kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych za obie instancje.

Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:

Apelacja jest niezasadna, a zarzuty w niej wskazane zasadniczo nie prowadzą do odmiennej oceny ustalonego stanu faktycznego sprawy niż tej, której Sąd Okręgowy dokonał i przyjął za podstawę swojego rozstrzygnięcia. Ustalenia te są szczegółowe oraz dotyczą istotnych dla sprawy okoliczności i zostały dokonane na podstawie prawidłowo ocenionych dowodów. Ocena tych dowodów jest wszechstronna, uwzględnia zasady doświadczenia życiowego i logicznego rozumowania oraz nie przekracza granic swobodnej oceny dowodów (art. 233 § 1 k.p.c.).

W tym względzie Sąd Apelacyjny, dokonując analizy prawidłowości wyroku Sądu pierwszej instancji, oparł się na materiale dowodowym, jaki został zgromadzony w dotychczasowym postępowaniu i uznał, że bezspornie stanowił on podstawę do poczynienia ustaleń, które legły u podstaw wydania zaskarżonego wyroku. Niezasadny jest zatem zarzut naruszenia art. 233 § 1 k.p.c.

Podkreślić należy, że Sąd Okręgowy prawidłowo przytoczył ugruntowane stanowisko judykatury w zakresie pojęcia działalności gospodarczej, o którym mowa w art. 2 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 672), oraz stanowisko w zakresie domniemania prawnego o prowadzeniu działalności gospodarczej wpisanej do ewidencji. Zasadnie również uznał, że działania podjęte przez odwołującą nie odpowiadają cechom działalności gospodarczej wskazanym w uchwale Sądu Najwyższego z dnia 6 grudnia 1991 r. (III CZP 117/91), do których należą: a) zawodowy, a więc stały charakter, b) powtarzalność podejmowanych działań, c) podporządkowanie zasadzie racjonalnego gospodarowania, d) uczestnictwo w obrocie gospodarczym, e) cel zarobkowy.

W ocenie Sądu Apelacyjnego, działania podjęte przez odwołującą nie odpowiadają cechom charakterystycznym działalności gospodarczej. Istotne w sprawie było wykazanie faktycznego prowadzenia działalności gospodarczej od dnia 1 marca 2014 r. (od dnia zarejestrowania działalności gospodarczej) do dnia 28 maja 2014 r. (tj. do dnia poprzedzającego dzień zgłoszenia roszczenia o wypłatę zasiłku chorobowego). Zgodnie z wpisem do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej odwołująca z dniem 1 marca 2014 r. miała rozpocząć prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie niespecjalistycznego sprzątania budynków i obiektów przemysłowych. Rejestrując działalność gospodarczą, odwołująca wiedziała o ciąży. Pierwszą wizytę u ginekologa odbyła w dniu 19 grudnia 2013 r., a termin porodu został ustalony na dzień 10 sierpnia 2014 r. Mieszkała wspólnie z ojcem dziecka, P. B., w miejscowości Ł.. Była studentką trzeciego roku na Wydziale Prawa i Administracji (...) (...)- (...) w O.. W dniu 12 marca 2014 r. złożyła podanie o roczny urlop dziekański, jako przyczynę wskazując ciążę.

Na podstawie zeznań świadków oraz złożonych dokumentów Sąd Okręgowy dokonał szczegółowych ustaleń co do zawartych przez odwołującą umów o wykonywanie sprzątania i wystawianych przez nią rachunków za świadczone usługi. Ze względu na miejsce zamieszkania odwołująca musiała dojeżdżać do miejsca wykonywania usług. Nie mając prawa jazdy, musiała korzystać z pomocy swego partnera, P. B., który po zakończeniu swojej pracy woził ją w godzinach popołudniowych (15 ⁰⁰-16 ⁰⁰) na miejsce wykonywania przez nią usług, i odbierał około godziny 21 ⁰⁰-22 ⁰⁰. Usługi sprzątania odwołująca wykonywała także w dni wolne od pracy. Zakupu środków czystości dokonała w dniu 12 kwietnia i 7 maja 2014 r. Po zakończeniu urlopu dziekańskiego powróciła na studia. Nie kontynuuje działalności gospodarczej.

W ocenie Sądu Apelacyjnego, prawidłowe są ustalenia Sądu Okręgowego, że A. N. (1) nie miała zamiaru prowadzenia działalności gospodarczej w sposób zorganizowany, ciągły , zawodowy i profesjonalny. Poza krótkim okresem od dnia 1 marca 2014 r. do dnia 28 maja 2014 r., na który zostały sporządzone umowy i wystawione rachunki, odwołująca nie prowadziła żadnych działań, mających na celu pozyskanie klientów, nie reklamowała swoich usług. Zakup środków czystości i urządzeń umożliwiających wykonywanie usług miał miejsce dopiero po około 6 tygodniach od rozpoczęcia działalności. Skarżąca nie miała możliwości samodzielnego dojazdu do miejsca świadczenia usług. Nie jest możliwe, aby będąc w zaawansowanej ciąży, mogła podejmować prace przy sprzątaniu hali produkcyjnej po remoncie, myciu okien. Okoliczności sprawy wskazują jednoznacznie na to, że odwołująca nie miała zamiaru kontynuować działalności, bowiem po urlopie dziekańskim udzielonym w związku z ciążą, powróciła na studia. W tej sytuacji czynności podjęte przez skarżącą należy ocenić jako jednostkowe, nie wyczerpujące wymienionych wyżej przesłanek, jakimi charakteryzuje się działalność gospodarcza. A zatem, skoro działalność gospodarcza nie była w rzeczywistości prowadzona, nie było podstaw prawnych do objęcia A. N. (1) obowiązkowymi ubezpieczeniami społecznymi oraz dobrowolnym ubezpieczeniem chorobowym.

W wyroku z dnia 6 września 2012 r. w sprawie II UK 36/12 Sąd Najwyższy stwierdził, że ubezpieczenia społeczne opierają się na zasadzie wzajemności, polegającej na tym, że nabycie prawa do świadczenia ubezpieczeniowego i jego wysokość są uzależnione od wkładu finansowego wniesionego przez ubezpieczonego do systemu ubezpieczeniowego w postaci składek. W kontekście przedmiotowej sprawy, przystąpienie do ubezpieczenia społecznego i zgłoszenie najwyższej podstawy wymiaru składek w okresie ciąży może świadczyć o zamiarze uzyskania maksymalnego zasiłku chorobowego i macierzyńskiego. Takie postępowanie ubezpieczonej opiera się na zamiarze pobierania świadczenia w wysokości nieadekwatnej do poniesionego przez nią wkładu finansowego w postaci opłaconych składek.

Na rozstrzygnięcie w sprawie nie miał wpływu fakt, że odwołująca zgłosiła prowadzenie działalności gospodarczej w czasie zaawansowanej ciąży. W tym względzie Sąd Apelacyjny podziela ugruntowany już w orzecznictwie Sądu Najwyższego i sądów apelacyjnych pogląd, że prawidłowo przebiegająca ciąża ubezpieczonej nie może być uznana za przeszkodę do skutecznego rozpoczęcia prowadzenia działalności gospodarczej, zwłaszcza jeśli działalność ta nie wymaga wysiłku fizycznego oraz pozwala na ustalenie elastycznych godzin wykonywania usług, a nawet świadczenia pracy we własnym domu. Samo rozpoczęcie prowadzenia działalności gospodarczej w okresie ciąży nie jest w żadnym zakresie sprzeczne z prawem (wyrok Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 13 marca 2013 r., III AUa 1542/12, LEX nr 1311944). Nie może też świadczyć o braku woli do prowadzenia działalności, bowiem taką wolę winno się badać w oparciu o całokształt okoliczności sprawy.

Mając powyższe na uwadze, w ocenie Sądu Apelacyjnego, Sąd pierwszej instancji zasadnie ustalił, że A. N. (1) nie prowadziła działalności gospodarczej od dnia 1 marca 2014 r. i z tego tytułu nie podlegała obowiązkowym ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, wypadkowemu oraz dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu (art. 6 ust. 1 pkt 5, art. 8 ust. 6, art. 11 ust. 2, art. 12 ust. 1 i art. 13 pkt 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych), dlatego Sąd Apelacyjny na podstawie art. 385 k.p.c. oddalił apelację (pkt I sentencji wyroku).

Mając na uwadze aktualną sytuację materialną odwołującej, nie mającej własnego źródła dochodu, studiującej i wychowującej małe dziecko, Sąd odstąpił od obciążania jej kosztami zastępstwa procesowego organu rentowego za II instancję na podstawie art. 102 k.p.c. (pkt II sentencji wyroku).